

Upokorzenie to bolesne poczucie, że ktoś Cię poniżył, ośmieszył albo potraktował jak kogoś gorszego. Często dzieje się przy świadkach. W badaniu upokorzenie okazało się przeżyciem bardziej intensywnym niż szczęście i złość (Otten i Jonas, 2014).
Od wstydu różni się tym, że zwykle czujesz: nie zasłużyłam na to. Jeśli ktoś upokarza Cię regularnie, w związku, w rodzinie albo w pracy, to może być przemoc psychiczna. Masz prawo szukać pomocy.
Upokorzenie mówi więcej o tym, kto upokarza, niż o Tobie.
Funkcja, pożytek i koszt
Alarmuje, że ktoś narusza Twoją godność i miejsce wśród ludzi. Mobilizuje do obrony, wycofania się albo szukania sprzymierzeńców.
Kiedy pomaga nazwać krzywdę, postawić granicę albo odejść z relacji, w której jesteś poniżana.
Kiedy zostaje w Tobie jako przekonanie, że jesteś gorsza. Może zostawić długi ślad: lęk przed kolejnym upokorzeniem, urazę i złość (Hartling i Luchetta, 1999).
Artykuły z emocjepro.pl
Vivian Fiszer
Sarkazm, Żarty, Nękanie, Przemoc Emocjonalna i Agresja Relacyjna
Sarkazm, żarty mogą być nękaniem, przemocą emocjonalną, ale skąd mam wiedzieć gdzie leży granica?
→
Vivian Fiszer
Terapia współczucia: pewność siebie, wstyd i perfekcjonizm
Zdrowa pewność siebie, samowspółczucie korzystniejsze od samokrytyki, jak motywować się do pracy nad sobą.
→
Kinga Wytrychiewicz
Krytykowanie, Ocenianie, jak wpływa na nasze emocje?
Krytykowanie, ocenianie kiepsko wpływa na nasze emocje.
→
emocjepro.pl
Przemoc psychiczna w związku
Jak wygląda przemoc psychiczna?
→
Wyzwalacze, ciało, zachowania, myśli
To przykłady, nie test. Trzecia i czwarta myśl to już ocena siebie. Zamarcie w chwili upokorzenia to częsta reakcja, nie dowód słabości.
Podobne przeżycia mogą się ze sobą mieszać
Upokorzenie, wstyd czy zakłopotanie?
Te różnice pomagają nazwać doświadczenie, ale nie tworzą sztywnych granic. Możesz odczuwać kilka z tych przeżyć jednocześnie.
Teoria, która coś zmienia w praktyce
Hartling i Luchetta opisali upokorzenie jako głęboko przykre uczucie, że jest się niesprawiedliwie poniżanym, ośmieszanym albo pomniejszanym. Stworzyli kwestionariusz, który mierzy osobno upokorzenia z przeszłości i lęk przed kolejnymi (Hartling i Luchetta, 1999).
W badaniu z pomiarem EEG wyobrażanie sobie upokarzających sytuacji wywoływało silniejsze reakcje mózgu niż szczęście i złość. Autorzy uznali upokorzenie za wyjątkowo intensywne przeżycie (Otten i Jonas, 2014). Nie przesadzasz więc, że tak boli. Zajrzyj też do artykułu o sarkazmie i nękaniu.
Upokorzenie może pójść w dwie strony. Łączy oburzenie na czyjąś niesprawiedliwość, jak w złości, z bezsilnością, jak we wstydzie (Leidner i in., 2012). Jeśli przeważa bezsilność, częściej pojawia się wycofanie albo bezwład. W badaniach osoby upokorzone rzadziej podejmowały działanie i mniej zbliżały się do grupy (Ginges i Atran, 2008; Mann i in., 2016).
Jeśli przeważa ocena, że to było niesprawiedliwe, i jest poczucie wpływu, może pojawić się złość albo chęć zemsty. Badacze zauważają, że połączenie upokorzenia i złości może popychać do działania przeciw sprawcy (Veldhuis i in., 2014). To rozwidlenie jest modelem, a nie prawem. U jednej osoby obie drogi mogą się mieszać.
Kliknij metodę, zobaczysz kroki
To materiał psychoedukacyjny, opisuje typowe mechanizmy emocji i sposoby pracy z nimi. Nie jest diagnozą ani narzędziem do stawiania diagnozy sobie lub innym. Jeśli trudne doświadczenie utrzymuje się, nasila lub utrudnia codzienne życie, warto skontaktować się ze specjalistą. Przy silnym cierpieniu lub myślach o śmierci nie odkładaj szukania pomocy. Jeśli istnieje bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia, zadzwoń pod 112 albo po pogotowie pod 999. Całodobowo i bezpłatnie: Centrum Wsparcia 800 70 2222, telefon zaufania dla dzieci i młodzieży 116 111.
Nagrania z mojej playlisty, dobrane do tej emocji. Część tych ćwiczeń łatwiej przejść z głosem w słuchawkach.
Źródła, na których opiera się ta strona
Upokorzenie nie odbiera Ci wartości
→Jeśli jesteś w kryzysie, nie czekaj. Gdy myślisz o zrobieniu sobie krzywdy albo boisz się o czyjeś życie, zadzwoń teraz:
112 numer alarmowy, zagrożenie życia800 70 2222 Centrum Wsparcia, całą dobę116 123 telefon zaufania dla dorosłych116 111 dla dzieci i młodzieży, całą dobę